fa مطالعات تطبیقی و بررسی روش‌ها و ابزارهای شبیه‌سازی توأمان سیستم‌های قدرت و شبکه‌های ارتباطی در شبکه‌های هوشمند تخصصي Special علمی- ترویجی Scientific-extension <span style="font-size:8pt"><span style="text-justify:kashida"><span style="text-kashida:0%"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="font-style:italic"><b><span lang="FA" style="font-size:9.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="font-style:normal">با گسترش شبکه‌های هوشمند برق، نیاز به تحلیل و طراحی یکپارچه میان سامانه‌های قدرت و زیرساخت‌های ارتباطی بیش از پیش احساس می‌شود. شبیه‌سازی توأمان به‌عنوان رویکردی مؤثر برای مطالعه رفتار شبکه‌های سایبر</span></span></span></b><b><span lang="FA" style="font-size:9.0pt"><span arial="" style="font-family:"><span style="font-style:normal">&ndash;</span></span></span></b><b><span lang="FA" style="font-size:9.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="font-style:normal">فیزیکی، امکان بررسی دقیق اثرات متقابل میان سیستم‌های قدرت و</span></span></span></b> ICT <b><span lang="FA" style="font-size:9.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="font-style:normal">را فراهم می‌سازد. در این مقاله با رویکردی تطبیقی، مفاهیم، الزامات، روش‌های همگام‌سازی و ابزارهای کلیدی شبیه‌سازی توأمان مرور و تحلیل شده‌اند. مقایسه چارچوب‌های مطرح نظیر </span></span></span></b>HELICS<b><span lang="FA" style="font-size:9.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="font-style:normal">، </span></span></span></b>Mosaik<b><span lang="FA" style="font-size:9.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="font-style:normal">، </span></span></span></b>FNCS<b><span style="font-size:9.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="font-style:normal"> و</span></span></span></b> INSPIRE <b><span lang="FA" style="font-size:9.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="font-style:normal">نشان می‌دهد که تفاوت بنیادین میان مدل‌های پیوسته در حوزه قدرت و مدل‌های رویدادگرا در حوزه ارتباطات، نقش تعیین‌کننده‌ای در دقت و کارایی نتایج دارد. همچنین نمونه‌های کاربردی در سطح پست انتقال دیجیتال اهمیت تأخیرهای ارتباطی و از دست‌رفتن بسته‌های داده در عملکرد حفاظتی را برجسته می‌سازد. در پایان، پیشنهادهایی برای بومی‌سازی ابزارها، توسعه واسط‌های زمان‌واقعی و خودکارسازی ساخت مدل‌ها بر پایه فایل‌های استاندارد</span></span></span></b> IEC 61850 <b><span lang="FA" style="font-size:9.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="font-style:normal">ارائه شده است. نتایج این مطالعه ضمن پر کردن خلأ پژوهش‌های بومی، مسیر توسعه بسترهای شبیه‌سازی توأمان در صنعت برق ایران را روشن می‌سازد و به ارتقای تاب‌آوری، کارایی و امنیت شبکه‌های هوشمند کمک می‌کند</span></span></span></b>.<b><span lang="FA" style="font-size:9.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="font-style:normal"></span></span></span></b></span></span></span></span></span></span></span><br> &nbsp; <span style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:115%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">With the expansion of smart power grids, the need for integrated analysis and design between power systems and communication infrastructures has become increasingly important. Co-simulation, as an effective approach for studying the behavior of cyber&ndash;physical power networks, enables detailed examination of the interactions between power and ICT systems. In this paper, through a comparative approach, the concepts, requirements, synchronization methods, and key tools of co-simulation are reviewed and analyzed. A comparison of prominent frameworks such as HELICS, Mosaik, FNCS, and INSPIRE indicates that the fundamental differences between continuous models in the power domain and event-driven models in the communication domain play a decisive role in the accuracy and efficiency of results. Moreover, application examples at the digital substation level highlight the importance of communication delays and packet losses in protective performance. Finally, recommendations are provided for localization of tools, development of real-time interfaces, and automation of model construction based on IEC 61850 standard files. The results of this study fill the gap in domestic research, pave the way for developing co-simulation platforms in Iran&rsquo;s power industry, and contribute to enhancing the resilience, efficiency, and security of smart grids.</span></span></span> شبیه‌سازی توأمان, شبکه هوشمند برق, سیستم‌های سایبر-فیزیکی, همگام‌سازی زمانی, ICT در صنعت برق Co-simulation, Smart power grid, Cyber–physical systems, Time synchronization, ICT in the power industry 37 48 http://kiaeee.ir/browse.php?a_code=A-10-535-3&slc_lang=fa&sid=1 مهدی مظفری پور mmozaffaripour@nri.ac.ir 10031947532846001218 10031947532846001218 Yes صبریه چوبه کار schoobkar@nri.ac.ir 10031947532846001219 10031947532846001219 No